Con số được quan tâm nhất tại Việt Nam tuần này thuộc về ngoại thương: kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa trong 10 tháng đầu năm lần đầu vượt 1 nghìn tỷ USD, riêng tháng 10 còn ghi nhận xuất siêu 6,8 tỷ USD. Trong khi đó, ngành điện tử ghi nhận tình trạng nhập siêu mang tính cơ cấu do giá chip tăng. Thông qua Diễn đàn Kinh tế Mùa thu, TP.HCM công bố danh mục dự án trị giá 13 tỷ USD, đồng thời tổ chức kết nối riêng với các doanh nghiệp Trung Quốc để hợp tác chuỗi cung ứng. Tỷ giá đồng Việt Nam so với USD nhìn chung ổn định.
Tin nổi bật tuần này: Ngoại thương 10 tháng đầu năm vượt 1 nghìn tỷ USD, tháng 10 chuyển sang xuất siêu
Xuất khẩu trong 10 tháng đầu năm đạt khoảng 499 tỷ USD, tăng 27,4%; tháng 10 xuất siêu 6,8 tỷ USD, là tháng xuất siêu thứ hai liên tiếp, đưa mức nhập siêu lũy kế 10 tháng đầu năm thu hẹp còn khoảng 12,7 tỷ USD [1]. Theo số liệu tính đến ngày 29/10 của cơ quan hải quan thuộc Bộ Tài chính, xuất khẩu đạt gần 494 tỷ USD, nhập khẩu gần 508 tỷ USD; tốc độ tăng nhập khẩu gần 38%, cao hơn rõ rệt so với xuất khẩu [2].
Bối cảnh là: đầu năm, Chính phủ Việt Nam chỉ đặt mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu cả năm ở mức 15%–16%, nhưng hiện cơ quan hải quan dự báo mức tăng cả năm sẽ vượt 25% [2]. Tăng trưởng phụ thuộc lớn vào các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài: kim ngạch xuất nhập khẩu của khối này trong 10 tháng đầu năm đạt 778 tỷ USD, chiếm gần 78% tổng kim ngạch cả nước, tăng 37% so với cùng kỳ; trong khi các doanh nghiệp trong nước đạt khoảng 223 tỷ USD, tăng 16% [2].
Về tác động, đối với các doanh nghiệp Trung Quốc đặt nhà máy tại Việt Nam, nhập khẩu tăng nhanh cho thấy nhu cầu mua nguyên vật liệu đầu vào, linh kiện và thiết bị vẫn mạnh; Trung Quốc và Hoa Kỳ là hai đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam [2]. Đối với các nhà máy định hướng xuất khẩu, tăng trưởng xuất khẩu chủ yếu đến từ các sản phẩm điện tử và máy móc, với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài giữ vai trò chủ lực và đơn hàng tập trung ở mức cao. Với các doanh nghiệp trong nước, tốc độ tăng trưởng chỉ bằng khoảng một nửa so với khối có vốn đầu tư nước ngoài; cục diện “khối ngoại mạnh, khối nội yếu” vẫn chưa thay đổi.
Điểm còn chưa rõ: liệu xuất siêu trong tháng 10 có duy trì đến cuối năm hay không phụ thuộc vào việc giá các mặt hàng nhập khẩu như chip có hạ nhiệt hay không, cũng như tiến độ tích trữ hàng cuối năm; số liệu của Cục Xuất nhập khẩu và cơ quan hải quan vẫn là ước tính, số liệu chính thức phải chờ báo cáo tháng của cơ quan thống kê. Ngoài ra, bài viết chỉ nêu Trung Quốc, Hoa Kỳ, EU, Hàn Quốc và ASEAN là các thị trường chủ lực, đều ghi nhận tăng trưởng dương, nhưng không công bố kim ngạch theo từng quốc gia [1]; diễn biến cụ thể của xuất khẩu sang Hoa Kỳ vẫn cần chờ dữ liệu tiếp theo.
Tin đáng chú ý
Xuất khẩu ngành điện tử tăng mạnh, giá chip tăng kéo nhập siêu lên khoảng 20 tỷ USD
Xuất khẩu máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện của Việt Nam trong 10 tháng đầu năm đạt 135,3 tỷ USD, tăng 65% so với cùng kỳ, một phần nhờ nhu cầu toàn cầu đối với thiết bị trí tuệ nhân tạo và trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, mức xuất siêu khoảng 45,67 tỷ USD của nhóm điện thoại và linh kiện không đủ bù đắp kim ngạch nhập khẩu lớn của nhóm máy tính, sản phẩm điện tử: tổng cộng hai nhóm vẫn nhập siêu khoảng 20 tỷ USD. Theo số liệu hải quan, tính đến ngày 15/10, tổng kim ngạch xuất khẩu của hai nhóm đạt 189,65 tỷ USD, chiếm khoảng 40% tổng kim ngạch xuất khẩu, trong khi nhập khẩu lên tới 209,7 tỷ USD. Bài viết cho biết giá một số loại chip đã tăng 300%–500%, đẩy kim ngạch nhập khẩu lên cao ngay cả khi lượng nhập khẩu không tăng tương ứng [3].
Ảnh: Sản xuất linh kiện điện tử tại Công ty TNHH Star Engineers Vietnam ở Khu công nghiệp Bình Xuyên I, tỉnh Phú Thọ (Ảnh: VNA) (Nguồn: Vietnam+ (VNA))
Diễn đàn Kinh tế mùa Thu tại Thành phố Hồ Chí Minh: 12 dự án đặt mục tiêu huy động 13 tỷ USD
Theo Thông tấn xã Việt Nam đưa tin ngày 30/10, Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026 (AEF 2026) diễn ra trong bốn ngày đã thu hút hơn 1.500 người từ 60 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự, với hơn 250 khách mời tham gia hơn 20 phiên thảo luận chuyên đề về khung thể chế, tài chính, trí tuệ nhân tạo, công nghệ chiến lược, sản xuất tiên tiến và quản trị đô thị. Tại diễn đàn, Thành phố Hồ Chí Minh đã công bố 12 dự án đầu tư trọng điểm với tổng mục tiêu huy động vốn 13 tỷ USD, thuộc các lĩnh vực cảng biển, logistics, phát triển đô thị, sản xuất công nghiệp và công nghệ cao; Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCM) cũng công bố 10 thành viên chính thức đầu tiên. Thủ tướng Lê Minh Hưng đã phát biểu tại phiên toàn thể cấp cao ngày 28/10 [6].
Vì sao điều này quan trọng: Cảng biển, logistics và sản xuất công nghệ cao là những thế mạnh truyền thống của doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam. Danh mục dự án này có thể là cơ sở để tìm kiếm cơ hội nhận thầu xây dựng, cung cấp thiết bị và liên doanh; tiến độ triển khai Trung tâm Tài chính quốc tế cũng có liên quan đến các phương án huy động vốn và thanh toán tại Việt Nam trong tương lai.
Ảnh: Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại phiên toàn thể cấp cao của Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026 ngày 28/10. (Ảnh: VNA) (Nguồn: Vietnam+ (VNA))
Doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc kết nối chuỗi cung ứng sản xuất và logistics tại Thành phố Hồ Chí Minh
Ngày 29/10, trong khuôn khổ các hoạt động bên lề AEF 2026, Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tại Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Tổng Lãnh sự quán Trung Quốc tại Thành phố Hồ Chí Minh và Chi hội Thành phố Hồ Chí Minh thuộc Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam tổ chức hội thảo với chủ đề “Kết nối sản xuất, logistics và chuỗi giá trị toàn cầu”. Đại diện phía Việt Nam cho biết kim ngạch thương mại song phương Việt Nam–Trung Quốc năm 2025 đạt 256,4 tỷ USD; nền kinh tế hai nước có tính bổ trợ, tạo cơ hội cho doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất khu vực và toàn cầu. Các cảng tại Thành phố Hồ Chí Minh và khu vực lân cận đảm nhận 65%–70% lượng container thông qua cảng của cả nước, tương đương khoảng 18 triệu TEU mỗi năm; cụm cảng nước sâu Cái Mép–Thị Vải có thể tiếp nhận tàu container sức chở 21.000 TEU và có các tuyến vận tải trực tiếp đến Mỹ và châu Âu.
Vì sao điều này quan trọng: Đối với các doanh nghiệp Trung Quốc có kế hoạch đặt nhà máy hoặc kho bãi tại miền Nam Việt Nam, khả năng kết nối trực tiếp đến Mỹ và châu Âu của các cảng nước sâu là yếu tố quyết định chi phí logistics xuất khẩu; sự tham gia trực tiếp của cơ quan lãnh sự và hiệp hội doanh nghiệp Trung Quốc cũng cho thấy triển vọng xuất hiện thêm nhiều dự án hợp tác Việt Nam–Trung Quốc trong các lĩnh vực như chuỗi lạnh và cửa khẩu thông minh.
Ảnh: Các đại biểu thảo luận về tiềm năng hợp tác Việt Nam–Trung Quốc trong chuỗi cung ứng tại hội thảo. (Ảnh: VNA) (Nguồn: Vietnam+ (VNA))
Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trong 10 tháng đầu năm đạt 62,89 tỷ USD, Phó Thủ tướng yêu cầu thành lập sàn giao dịch
Ngày 30/10, Phó Thủ tướng Việt Nam Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp tại Hà Nội, yêu cầu sản xuất bám sát nhu cầu thị trường, đồng thời thúc đẩy thành lập các sàn giao dịch nông sản và thủy sản, giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Bộ Công Thương chủ trì xây dựng phương án. Theo báo cáo tại cuộc họp, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trong 10 tháng đầu năm đạt khoảng 62,89 tỷ USD, tăng 7,8% so với cùng kỳ; nhập khẩu đạt 44,28 tỷ USD, tăng 9,2%, xuất siêu khoảng 18,6 tỷ USD. Toàn ngành có khả năng hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 4% cả năm, với mức tăng trưởng quý IV dự kiến đạt 4,3%–4,4%. Trong đó, lượng cà phê xuất khẩu tăng 18,1% nhưng giá trị lại giảm 5,4%; lượng và giá trị gạo xuất khẩu lần lượt giảm 5,7% và 10,8% [8].
Vì sao điều này quan trọng: Giá các mặt hàng nông sản chủ lực suy yếu, cùng với kế hoạch thành lập sàn giao dịch, khiến các nhà nhập khẩu nông sản, doanh nghiệp chế biến thực phẩm và doanh nghiệp logistics chuỗi lạnh của Trung Quốc cần theo dõi những thay đổi có thể xảy ra trong cơ chế định giá và phương thức giao dịch nông sản Việt Nam.
Ảnh: Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ước đạt 62,89 tỷ USD trong 10 tháng đầu năm 2026, tăng 7,8% so với cùng kỳ năm trước. (Ảnh: VNA) (Nguồn: Vietnam+ (VNA))
Thương mại điện tử xuyên biên giới vẫn chiếm tỷ trọng nhỏ trong xuất khẩu, cơ quan chức năng thúc đẩy mở rộng quy mô
Theo bài viết ngày 30/10 của truyền thông chính thống Việt Nam, xuất khẩu qua thương mại điện tử xuyên biên giới năm 2025 chỉ chiếm khoảng 0,48% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam; quy mô vẫn là hạn chế lớn nhất. Việt Nam hiện đã ký kết 18 hiệp định thương mại tự do, bao phủ hơn 65 thị trường; chương trình công tác giai đoạn 2026–2030 của Bộ Công Thương và Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia đều xác định thương mại điện tử xuyên biên giới là một kênh xuất khẩu mới [9].
Vì sao điều này quan trọng: Chính phủ Việt Nam mong muốn các thương hiệu trong nước tận dụng nền tảng thương mại điện tử để trực tiếp vươn ra thị trường quốc tế. Điều này vừa mang lại cơ hội hợp tác cho các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thương mại điện tử xuyên biên giới, logistics và thanh toán của Trung Quốc, vừa đồng nghĩa với việc các nhà bán hàng Việt Nam sẽ cạnh tranh trực tiếp với các nhà bán hàng Trung Quốc tại thị trường nước thứ ba.
Ảnh: Nền tảng cửa khẩu số được triển khai thí điểm từ tháng 8/2023 tại Cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành. (Ảnh: VNA) (Nguồn: Vietnam+ (VNA))
Điểm nhanh số liệu
- 1.010,6 tỷ USD: Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 10 tháng đầu năm, tăng 32,3% so với cùng kỳ năm trước [1]
- 6,8 tỷ USD: Thặng dư thương mại hàng hóa của Việt Nam trong tháng 10, ghi nhận xuất siêu tháng thứ hai liên tiếp [1]
- 25.637 VND/USD: Tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố ngày 30/10, tăng 10 đồng so với mức 25.627 ngày 26/10; đồng Việt Nam mất giá nhẹ khoảng 0,04% [4][5]
- 26.020 VND/USD: Giá bán USD tại Vietcombank ngày 30/10, giảm 10 đồng so với mức 26.030 ngày 26/10 [4][5]
- 78%: Tỷ trọng của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trong tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam, tương đương 778 tỷ USD [2]
Tin nhanh
- Tỷ giá: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam duy trì biên độ giao dịch ±5%; ngày 30/10, tỷ giá USD tại các ngân hàng thương mại có mức trần 26.919 đồng và mức sàn 24.355 đồng, giá niêm yết đầu phiên tại phần lớn ngân hàng đều giảm [4]
- Tỷ giá: Tỷ giá trung tâm thứ Hai, ngày 26/10, không đổi so với cuối tuần trước; giá mở cửa tại các ngân hàng thương mại giảm 10 đồng so với ngày 23/10 [5]
- Thương mại biên giới Việt–Trung: Hội chợ Thương mại Quốc tế Việt–Trung 2026 khai mạc ngày 24/10 tại tỉnh Tuyên Quang, với 300 gian hàng, trong đó có 50 gian hàng của Trung Quốc; sự kiện kéo dài đến ngày 30/10 [10]
- Triển vọng thương mại: Hải quan Việt Nam dự báo tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu cả năm 2026 sẽ vượt 25%, cao hơn nhiều so với mục tiêu 15%–16% của Chính phủ [2]
- Đầu tư năng lượng: Trong khuôn khổ AEF 2026, bộ phận tài chính năng lượng của REE cam kết huy động 200 triệu USD cho các dự án năng lượng tái tạo [6]
- Logistics cảng biển: TP. Hồ Chí Minh cho biết sẽ ưu tiên phát triển cụm cảng nước sâu Cái Mép–Thị Vải, tăng cường năng lực vận tải biển trực tiếp đến châu Âu và châu Mỹ [7]
Góc nhìn biên tập
Điều đáng chú ý là các nhóm số liệu trong tuần này đều cho thấy một đặc điểm chung: “lượng” trong ngoại thương Việt Nam đang tăng trưởng nhanh, nhưng “chất” lại phụ thuộc lớn vào vốn đầu tư nước ngoài và ngành điện tử. Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đóng góp gần 80% kim ngạch xuất nhập khẩu, các sản phẩm điện tử chiếm 40% kim ngạch xuất khẩu, trong khi giá chip tăng cũng đẩy giá trị nhập khẩu lên cao, khiến Việt Nam ghi nhận thâm hụt thương mại lũy kế trong năm nay — điều nhiều năm qua chưa từng xảy ra. Theo chúng tôi, điều này mang hai hàm ý đối với doanh nghiệp Trung Quốc: thứ nhất, nhu cầu cung ứng linh phụ kiện và nguyên vật liệu cho ngành điện tử, cơ khí tại Việt Nam vẫn mạnh, và đơn hàng từ quá trình dịch chuyển chuỗi cung ứng tiếp tục tăng; thứ hai, mức độ phụ thuộc của Việt Nam vào vốn đầu tư nước ngoài và một ngành công nghiệp duy nhất đang gia tăng, trong khi các chính sách thúc đẩy doanh nghiệp trong nước, sở giao dịch nông sản và thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển có thể từng bước thay đổi cục diện cạnh tranh tại thị trường nội địa. Việc TP. Hồ Chí Minh vừa công bố danh mục dự án logistics cảng biển, vừa trao đổi với các doanh nghiệp Trung Quốc về chuỗi cung ứng cho thấy phía Việt Nam mong muốn doanh nghiệp Trung Quốc tham gia nhiều hơn vào các khâu hạ tầng và logistics, thay vì chỉ tập trung vào lắp ráp, sản xuất.
Nguồn tham khảo
- Kim ngạch thương mại hàng hóa của Việt Nam vượt 1 nghìn tỷ USD — Nhan Dan Online, truy cập ngày 2026-11-01
- Kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam vượt 1 nghìn tỷ USD — Sai Gon Giai Phong (SGGP), truy cập ngày 2026-11-01
- Ngành điện tử Việt Nam đối mặt với thâm hụt thương mại dù xuất khẩu tăng trưởng mạnh — Vietnam+ (VNA), truy cập ngày 2026-11-01
- Tỷ giá trung tâm giảm 7 đồng vào ngày 30 tháng 10 — Vietnam+ (VNA), truy cập ngày 2026-11-01
- Tỷ giá trung tâm không đổi vào đầu tuần — Vietnam+ (VNA), truy cập ngày 2026-11-01
- AEF 2026 kêu gọi hành động để khai mở tiềm năng tăng trưởng — Vietnam+ (VNA), truy cập ngày 2026-11-01
- AEF 2026: Việt Nam, Trung Quốc đẩy mạnh hợp tác chuỗi cung ứng — Vietnam+ (VNA), truy cập ngày 2026-11-01
- Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu tăng cường kết nối thị trường, thành lập sàn giao dịch nông, thủy sản — Vietnam+ (VNA), truy cập ngày 2026-11-01
- Thương mại điện tử xuyên biên giới mở ra hướng xuất khẩu mới cho Việt Nam — Vietnam+ (VNA), truy cập ngày 2026-11-01
- Khai mạc Hội chợ Thương mại Quốc tế Việt–Trung tại Tuyên Quang — Vietnam+ (VNA), truy cập ngày 2026-11-01
